Hlustandi á Bylgjunni mun hafa hringt í morgunþáttinn Í bítið á dögunum og lagt til að Jóhanna Sigurðardóttir fengi útflutningsverðlaunin. Þetta var innlegg hans í umræðuna um fólksflóttann til Noregs eftir hrun. Frjáls verslun opnaði þá umræðu upp á gátt í nýjasta tölublaðinu með ítarlegri fréttaskýringu og bar saman í hvoru landinu meira væri eftir í buddunni um mánaðamót þegar allt væri reiknað. Noregur hefur vinninginn.

Sömuleiðs er landflóttasaga Íslendinga rakin frá árinu 1862.

Eftir miklar umræður í byrjun vikunnar um flóttann til Noregs þar sem allar tölur voru raktar og fengnar hjá Hagstofunni tók RÚV eðlilega viðtal við Jóhönnu forsætisráðherra. Þar féll hún í pyttinn eins og henni einni er lagið.

Svar hennar var að fólksflutningar héðan væru ofsagðir og ekkert óeðlilega miklir. Hún sagði að þeir væru ekki meiri en í venjulegu árferði.

Hún tók þann pól í hæðina að gera eins og strúturinn og stinga höfðinu í sandinn. Hún lagði ekki í efnislegar umræður um fréttina heldur rangtúlkaði hana til að fegra sína hlið.

Þetta þurfti hún ekki að gera. Viðbrögð hennar sýna þjóðinni hins vegar vel að hún er að sökkva hægt og hægt í fenið. Búin að vera.

„Staðan er bara þannig að fólksflutningar núna eru ekkert meiri en í venjulegu árferði. Þeir voru töluverðir 2009 og 2010 en það hefur stöðvast miðað við þann mikla brottflutning sem var áður. Þannig að við erum bara á svipuðu róli og var þá,“ var orðrétt haft eftir Jóhönnu á vef RÚV.

Samkvæmt Hagstofunni voru fólksflutningar íslenskra ríkisborgara um 2.500 árið 2009, um 1.700 árið 2010 og fyrstu níu mánuði þessa árs tæplega 1.400 þannig að það stefnir í að þeir verði yfir 1.700 á árinu.

Þetta eru sex Íslendingar á dag síðustu þrjátíu og sex mánuðina. Heil sætaröð í flugvél á hverjum degi. Sagan sýnir að þeir koma fæstir aftur.

Það er óskiljanlegt að Jóhanna hafi ekki svarað málefnalega við RÚV og þess í stað kosið að rengja tölur Hagstofunnar og hætta sér út á svið tölfræðinnar. Tölfræðin er ekki hennar sterka hlið. Hún sá þetta auðvitað svona: Fólksflóttinn er ekki meiri en í venjulegu árferði í þriggja ára sögu ríkisstjórnar Jóhönnu.

Það er eðlilegt að fólk flytjist af landi brott í mestu kreppu lýðveldisins. Kannski það sé líka að verða eðlilegt að fólk flytjist út vegna Jóhönnu; að ungt fólk sjái ekki vonina á næstu árum.

Tölurnar um landflóttann eru hins vegar óeðlilegar og skera sig úr í talnaröðinni, hvernig sem Jóhanna túlkar þær.

Jóhanna átti að svara málefnalega. Hún átti að svara því til að hún hefði áhyggjur af fólksflóttanum til Noregs og annarra landa. Þetta væri atgervisflótti; svonefndur spekileki og hættan væri sú að fólkið kæmi ekki aftur. Þetta væri á vissan hátt eðlilegt í því erfiða árferði sem nú væri og sagan sýndi sömuleiðis að fólk hefði flutt út í fyrri kreppum.

Hvers vegna getur hún ekki farið í efnislegar umræður á þessum nótum? Hefur hún ekki burði til þess? Þarf alltaf að setja upp fýlusvipinn og svara út í hött?

Þetta er hið versta mál fyrir Jóhönnu. Allt í einu sá fólk í gegn um hana; hún afhjúpaði getuleysi sitt til að takast á við vandann.

Jóhanna gerir ekki lítið úr fólki með því að tala við það eins og það sé treggáfað. Hún gerir fyrst og fremst lítið úr sjálfri sér.

Landflóttasaga Íslendinga einkennist af sex tímabilum þar sem kreppa í atvinnulífinu kemur við sögu.

Á 25 ára tímabili 1880 til 1905 fluttu yfir 10 þúsund Íslendingar af landi brott, flestir til vesturheims; Kanada, vegna þess hallæris sem hér ríkti. Íslendingar voru á þessum árum rúmlega 70 þúsund. Þetta var því 14,3% af þjóðinni.

Þegar síldarstofninn hrundi árið 1967 fluttu um 1,5% þjóðarinnar af landi brott á fjögurra ára tímabili, 1968 til 1971.

Á 4 ára tímabili, 2008-2011, hafa 2% af íbúum landsins flutt af landi brott umfram aðflutta eða samtals um 6.300 manns og eru tölurnar áætlaðar fyrir síðustu 3 mánuði þessa árs.

Niðurstaða: Þetta er langmesti fjöldi íbúa sem hefur flutt af landi brott á 4 árum í sögu landsins og fara þarf 100 ár til baka til að finna hærra hlutfall brottfluttra umfram aðflutta af íbúum landsins.

Þegar Gissur Sigurðsson fréttamaður ræðir þetta í morgunútvarpi Bylgjunnar segir Jóhanna að hann hafi vaknað eitthvað illa. Þjóðin er hins vegar að vakna upp við vondan draum með Jóhönnu og ríkisstjórnina við völd.

Lygin og pukrið hjá þessari ríkisstjórn tekur engan enda. Þó vottar fyrir því í þetta skiptið að fólki stendur ekki alveg á sama um lygina í Jóhönnu.

Hún er vel að útflutningsverðlaununum komin.

Jón G. Hauksson
jgh@heimur.is