Við vorum fjórir á heimleið úr Borgarnesi eftir að hafa spilað þar bridge fram yfir miðnætti. Skyndilega varð einum á orði að það væri einkennilegt með pólitíkusana í Borgarnesi að styðja ekki betur við golfklúbbinn þar í bæ svo hægt væri að stækka völlinn á Hamri um níu holur og gera hann að 18 holu velli. Hvers vegna á bærinn að moka fé í golfara? var sagt á móti. Umræður urðu sjóðheitar og enduðu á því hvort ríkið ætti að greiða barnabætur eða ekki. Hvað er þetta eiginlega með Borgarnes og pólitík?

Þetta voru tiltölulega saklausar umræður hjá okkur í bifreiðinni á leiðinni heim úr Borgarnesi á dögunum. Þær byrjuðu á því að einn okkar missti það út úr sér hvað pólitíkusarnir í Borgarnesi væru slappir að setja ekki tugi milljóna í stækkun golfvallarins á Hamri við Borgarnes. Á móti kom þetta: Hvers vegna eiga skattgreiðendur í Borgarnesi, sem ekki spila golf, að greiða fyrir stækkun golfvallar og golfleik annarra?

-Ja, það gæti komið sér vel fyrir ferðaþjónustuna í bænum og skapað þar mörg óbein störf, sögðum við golfaranir tveir í hópnum.

Okkur var samt svolítið brugðið yfir gangi mála. Báðir með orð á okkur fyrir að vera markaðshyggjumenn og annar meira að segja vel á hægri kantinum. Við vorum farnir að nálgast borgina og spurningarnar dundu yfir okkur frá félaga vorum, nokkurn veginn svona:

-Hvers vegna eiga skattgreiðendur í Reykjavík, sem ekki spila golf, að styrkja Golfklúbb Reykjavíkur þegar hann er lokaður fyrir nýjum félögum?
-Hvers vegna eiga þeir skattgreiðendur, sem aldrei fara í sund, að byggja sundlaugar fyrir  þá sem fara í sund?
-Hvers vegna eiga skattgreiðendur, sem aldrei spila fótbolta, að kosta byggingu á rándýrri íþróttahöll í Grafarvogi, Egilshöllinni, sem er fyrir íþróttamenn og íþróttafélög - og hvað þá þegar biðlistar eru á sjúkrahúsum og ekki er einu sinni hægt að styðja almennilega við bakið á langveikum börnum og geðfötluðum?
-Hvers vegna eiga skattgreiðendur, sem engan áhuga hafa á menningarmálum, að greiða stórfé til menningar og halda úti sinfóníuhljómsveit?
-Hvers vegna eiga reykvískir ökumenn og skattgreiðendur að greiða fyrir óþarfa jarðgöng á milli Siglufjarðar og Ólafsfjarðar þegar næg verkefni eru í vegagerð á höfuðborgarsvæðinu og ekki var einu sinni hægt að greiða fyrir Hvalfjarðargöngin?
- Hvers vegna eiga skuldlausir skattgreiðendur að samþykkja það að ríkið greiði vaxtabætur til þeirra sem skulda?
-Hvers vegna eiga þeir skattgreiðendur, sem ekki eiga nein börn, að standa straum að barnabótum og hjálpa öðrum við barnauppeldið? Ekki báðu þeir foreldrana um að eignast börn.

Það var tiltölulega fátt um svör hjá okkur golfurunum. Þó muldruðum við að það væri ákveðin samhjálp í þjóðfélaginu sem allir væru sammála um að hafa. Það væri hins vegar rétt að það yrði að forgangsraða í samhjálpinni og hún ætti fyrst og fremst að ganga út á að hjálpa bláfátækum og sjúkum - og tryggja menntun barna og unglinga. Í öðru ætti ríkið varla að vasast. Aðrir en bláfátækir og sjúkir ættu auðvitað að geta séð um sig og sín áhugamál sjálfir. En þetta væri líka spurning um í hvernig þjóðfélagi við vildum búa. Það yrði nú líka að vera gaman. Golfvellir, íþróttahallir, menningarhús - sem og menningarviðburðir væru partur af prógramminu.

Eftir þetta var skipt um umræðuefni og tekið upp léttara hjal. Enda erum við gömlu félagarnir með urmul af skemmtisögum sem nauðsynlegt er að brydda upp á sem oftast.

Nokkrum dögum síðar komu kosningabombur. Stóra kosningamálið var fundið hjá nánast öllum flokkum; almennar skattalækkanir á launafólk án þess að draga úr samhjálpinni. Nú væri lag vegna spádóma um mikinn hagvöxt á næstu árum og hin stóra breiðfylking launamanna - millistéttin - ætti að fá að njóta þess með lægri sköttum. Þetta er þarft mál og löngu tímabært.

Lækkun skatthlutfalls tekjuskatts einstaklinga úr 38,5% niður í 34,5% á næstu fjórum árum þýðir að launamenn eiga þá meira eftir í vasanum og geta forgangsraðað sjálfir og eytt meiru (meira að segja í golf) án þess að stjórnmálamenn hugsi fyrir þá - og fari höndum um fé þeirra. Þótt neysluskattar aukist með aukinni neyslu - þá eiga menn þó val. Jafnvel tekjuskattar ríkisins munu aukast í krónum vegna meiri vinnu fólks og aukinna tekna. Eina sem getur sett strik í reikninn er hugsanleg vaxtahækkun Birgis Ísleifs á næstu árum til að slá á þenslu, neyslu og áræðni manna í fjárfestingum. Það kemur þá bara í ljós.

En það hlaut að koma á daginn að stjórnmálamennirnir gætu ekki verið sammála um skattalækkanirnar og hverjir eigi að greiða skatta og standa undir samhjálpinni - sem oftar en ekki getur verið erfitt að skilgreina. Á sama hátt og erfitt getur verið að skilgreina fátækt hjá þessari einni ríkustu þjóð í heimi - sem og "lágmarkslaun".

Vinstri grænir leggja ekki til neinar skattalækkanir og Samfylkingin leggur til einhverjar óljósar skattalækkanir en hengir sig fyrst og fremst í því að fækka þurfi greiðendum tekjuskatts stórlega með því að hækka persónuafsláttinn og fjölga í hópi "hinna tekjulægstu" sem greiða enga skatta. Með öðrum orðum; hún vill fjölga þeim launamönnum sem ekki að greiða krónu af launum sínum til samhjálparinnar. En hinir, sem margir hverju eru líka útþandir í fjármálum og með mikla skuldabyrði, skulu bera byrðarnar. Hvers vegna er ekki hægt að una því að allir launamenn njóti lækkunar tekjuskatts um nokkur prósentustig?

Hvað er þetta eiginlega með Borgarnes og pólitíkina? Ég þori ekki að nefna golfvöllinn og stækkun hans.

Jón G. Hauksson

Fleiri pistlar