Black Swan er sálrænn hryllingstryllir þar sem ballettinn Svanavatnið eftir Tjækovský er í forgrunninum. Gerist myndin að hluta til baksviðs við æfingar og er ekki hægt að segja að mikill kærleikur og friður ríki. Ein þeirra sem líklegust þykir til hreppa aðalhlutverkið er Nina (Natalie Portman) sem er einangruð í hópnum. Hún býr með ráðríkri móður sinni, Ericu (Barbara Hershey) sem er fyrrum ballettdansari með endaslepptan feril að baki og leggur nú allt í sölurnar fyrir dóttur sína sem hefur gert það að verkum að Nina hefur aldrei öðlast sjálfstæði og er tilfinningalega bæld.

Þegar listrænn stjórnandi ballettsins, Thomas (Vincent Cassel) ákveður að láta prímadonnuna fjúka og velur Ninu, tekur hann völdin í lífi hennar. Nína er að hans mati hin fullkomna ballerína, tæknilega séð, en honum finnst vanta tilfinningar og ástríðu í dans hennar sem er ekki nema von þar sem Nína er köld í öllum samskiptum og líður ekki vel í námunda við annað fólk.Thomas metur það síðan svo að Nína sé mjög góð fyrir hlutverk Hvíta svansins í Svanavatninu en tilfinningarnar vanti í Svarta svaninn. Það fer því ekki fram hjá Ninu að hann veitir hinni tilfinningaríku og glöðu Lily (Mila Kunis) æ meiri athygli og líður ekki á löngu þar til þráhyggja gagnvart Lily orsakar miklar geðraskanir hjá Ninu, sem hún má ekki við, því eins og kemur fljótt í ljós þá er Nina ekki öll þar sem hún er séð. Megininntak Black Swan er síðan geðsveiflur Nínu, en smátt og smátt fer hún að missa tökin á veruleikanum og fer myndin í farveg sem þekktur er í sálfræðitryllum þar sem aldrei er fullvíst hvað er raunveruleiki og hvað er ímyndun.

Darren Aronofsky er með hverri nýrri mynd að festa sig í sessi sem einn albesti leikstjórinn í Hollywood og ef eitthvað er þá stendur Black Swan framar hinni ágætu The Wrestler, sem hann gerði fyrir tveimur árum. En það er ekki aðeins Aronofsky sem á heiðurinn skilið. Black Swan sannar það sem við höfum vitað sem höfum fylgst með Natalie Portman frá því hún kom fyrst fram, 12 ára gömul í kvikmynd Luc Besson, Leon, að hún er mikil leikkona og Black Swan er staðfesting á því. Portman hellir sér í hlutverkið af mikilli innlifun og myrkur hugur Ninu verður ljóslifandi í meðförum hennar. Hvað varðar dansinn þá lagði hún mikið á sig og er ekki annað að sjá en að hún dansi sín atriði sjálf þó ég gruni að þegar aðeins fótaburður er sýndur og atriði úr mikilli fjarlægð þá sé staðgengill að verki sem er skiljanlegt þar sem Nina á að vera prima ballerína.

Black Swan skilur engan eftir ósnortin en myndin skilur einnig eftir ósvaraðar spurningar sem hver og einn verður að svara fyrir sig og þá er gott að hafa í huga máltækið sem segir að hugurinn beri þig hálfa leið og spyrja sig hvort hugurinn hafi ekki borið Ninu alla leið.

Leikstjóri: Darren Aronofsky. Handrit: Mark Hayman, Andres Heinz og John McLaughlin. Kvikmyndataka: Matthew Libatique. Frumsamin tónlist: Clint Mansell. Leikarar: Natalie Portman, Mila Kunis, Vincent Cassell, Barbara Hershey og Winona Ryder. 108 mín.

Hilmar Karlsson