leita


LEIÐARI
19. maí 2008| Fjölmiðlaleikur
Allir fjölmiðlar eru undir áhrifum. Ritstjórar reyna að koma því efni til skila sem þeir telja að sé í samræmi við stefnu miðilsins. Það er nánast útilokað að fjölmiðlar séu ekki undir áhrifum af einhverju tagi. Jafnvel íþróttarásir eru ekki hlutlausar því að ákveðið er hvaða leikir skuli sýndir og þulir láta í ljós skoðun á leikjum og leikmönnum.


GREINAR
16. júní 2008| Lífið veitir innblástur
Gabríela Friðriksdóttir er í fremstu röð listamanna hér á landi og verk hennar hafa hlotið verðskuldaða athygli víða um heim. Hún hefur alla tíð haft þörf fyrir að tjá sig með teikningum og annarri listsköpun og kemur tjáningu sinni nú til skila í hinum ýmsu formum listar.


VIÐTÖL
Músíktilraunir voru fyrst haldnar í Tónabæ árið 1982. Síðan hefur mikið vatn runnið til sjávar og margar af vinsælustu hljómsveitum landsins hafa þreytt frumraun sína á því sviði. Það nægir að nefna Dúkkulísurnar, Greifana, Maus, Botnleðju, Mínus og nú síðast Jakobínarínu til að undirstrika hversu mikil áhrif Músíktilraunir hafa haft á tónlistarsmekk landans.


 FERÐALÖG
06/07/2006 | 14:59

Í fótspor Davíðs skálds

Mig hafði lengi langað til að sjá Capri sem Davíð lýsti sem paradís á jörð í bréfi til Theodóru Thoroddsen skáldkonu, sem hann skrifaðist á við um tíma. Vorið 2005 lét ég loks verða af því. Í byrjun maí fórum við hjónin í eftirminnilega ferð til Napolí, Capri, Sorrento og margra fleiri bæja á Sorrentoskaganum. Hentugast reyndist að fljúga til London og síðan áfram til Napolíborgar. Þar gistum við eina nótt. Við komum snemma dags og gátum notað allan daginn til að skoða borgina. Við gengum um þröngar götur gamla borgarhlutans þar sem þvottur á svölum og undir gluggum er helsta einkennið og minnti okkur á bíómyndir með Sophiu Loren. Við skoðuðum kirkjur, kastalann við höfnina, gömlu konungshöllina og margt fleira áhugavert. Eins og annars staðar á Ítalíu eru skellinöðrur áberandi farartæki í Napolí og á götum borgarinnar mátti sjá jafnt ungar blómarósir á háhæluðum skóm sem vinnulúna öldunga þeysast áfram og þá var eins gott að gæta að sér. Til borgarinnar komu Davíð og félagar á ferð sinni 84 árum fyrr og um hana orti Davíð kvæðið Napolí. Þar er þetta eitt erindanna:
Og þar eru sífelld strætastríð.
Þar stelur þjófurinn ár og síð,
og betlarinn höktir á hækjum.
Þar úir og grúir af letilýð,
lazzarónum og skækjum.


Frá Napólí gengu félagarnir á eldfjallið Vesúvíus, drukku þar í krá efst í byggðinni hið þekkta vín Lacrymæ Christi (Tár Krists) og skoðuðu Pompeii. Það höfðum við hjónin áður gert og þess vegna skoðuðum við aðra rómverska borg sem grafist hafði í ösku og leir til forna, Herkulaneum. Fyrri hluta næsta dags gátum við notað til að rölta áfram um Napolí. Þá lentum við í messu í Gesú Nuovo kirkjunni á Spaccanapolistrætinu sem þekkt er fyrir kirkjur sínar, torg og sögulegar byggingar. Messan var í einni álmunni en á öðrum stöðum sátu prestar í skriftaskápum sínum og það var dálítið skrítið að sjá hvítflibbamenn krjúpa á hnjánum og létta á samviskunni. Laust eftir hádegi tókum við ferju til Capri sem er 25-30 kílómetra undan borginni Sorrento og ekki langt sunnan við Napolí. Eyjan er um tíu ferkílómetrar og hálend. Við höfnina biðu leigubílstjórar í röðum, tilbúnir að klófesta viðskiptavini. Hægt er að komast upp á aðaltorgið í Capribæ, Piazza Umberto, með togbraut en óneitanlega er þægilegt að setjast upp í leigubíl. Það gerðum við en vegna þess hvað margar götur í bænum eru þröngar komast bílar ekki nema að torginu þannig að síðasta spölinn urðum við að ganga með töskurnar og leita að hótelinu. Gríðarlega mikill fjöldi ferðamanna kemur til Capri á hverjum degi. Flestir koma í dagsferð en margir gista nokkrar nætur. Gisting er þar miklu dýrari en gengur og gerist á Ítalíu og hvarvetna eru verslanir með rándýran tískuvarning frá þekktustu tískuhúsum heimsins. Eyjan er það sem kallað er á ensku cosmopolitan. Þangað leggja þeir ríku leið sína, ásamt venjulegu fólki, og sumir þeirra eiga sumarhús í bröttum hlíðum eyjarinnar, koma á lystisnekkjum sínum og ferðast frá þeim og í húsin á þyrlum. Líka eru þarna ódýrari verslanir og veitingahús við allra hæfi. Við ferðuðumst um eyjuna og skoðuðum ýmsa staði, t.d. rústir hallar Tíberíusar keisara, Bláa hellinn og San Michele, hús sænska læknisins Axel Munthe sem nú er safn. Eftir það beindist áhugi okkar einkum að gula drykknum sem alls staðar virtist vera til sölu og allir ferðamenn að kaupa. Í ljós kom að hann hét Limoncello og reyndist vera sítrónulíkjör og hreint ótrúlega ljúffengur, borinn fram ískaldur. Þarna hefur fólk á þessum slóðum fundið sniðuga leið til að gera eftirsótta vöru úr ódýrum sítrónum en hvarvetna mátti sjá sítrónutré. Hýr af ljúffengu Limoncello minntist ég frásagnar Ríkarðs Jónssonar af ferð þeirra Davíðs skálds til eyjarinnar. Samkvæmt frá-sögn hans lentu þeir félagarnir í ýmsum ævintýrum á Capri og að minnsta kosti einu sinni munaði minnstu að þeir færu sér að voða. Þá voru þeir að skoða rústir hallar, Villa Jovis, sem Ágústus keisari lét byrja að byggja en Tíberíus keisari endurbætti og breytti í keisarahöll. Frá Villa Jovis stýrði Tíberíus Rómaveldi síðustu stjórnarár sín, 27-37 e.Kr. Höllin var á vesturhluta Capri, efst uppi á Tíberíusarfjalli. Þar er hengiflug niður í sjóinn en þá leið fóru margir óvinir keisarans sáluga. Á 19. öld fóru listamenn að venja komur sínar til Capri og þegar Davíð og félagar voru þar á ferð var fyrir löngu búið að uppgötva rústir hallarinnar.
Leiðin frá hóteli Davíðs upp þröngan stíginn, Via Tiberio, að klettahæðinni þar sem rústir Villa Jovis eru, reyndist nokkuð brött og það kostaði þá svita og þolinmæði að feta stíginn alla leið upp. Göngumenn geta auðvitað hvílt sig og víða má fá vínsopa á krám og veitingahúsum til að væta kverkarnar. Þegar upp er komið fá göngumenn umbun erfiðisins. Útsýnið er mikið og undurfagurt yfir flóann til Napolíborgar og Vesúvíusar og ekki síður er útsýnið fagurt yfir til Sorrentoskagans þar sem marga fallega bæi er að finna: Sorrento, Positano, Amalfi og marga fleiri. Sundið var blátt og tignarlegt og það rifjaðist upp fyrir þeim félögum að á eynni Li Galli Archipelago sunnan Sorrentoskagans og á Capri voru heimkynni Sírenanna samkvæmt frásögn Hómers í Ódysseifskviðu, fagurra kvenna sem ginntu og heilluðu sæfarendur að klettaströndum. – Þeir félagar hvíldu sig eftir gönguna en skoðuðu síðan hallarrústirnar gaumgæfilega. Skammt frá þeim stað þar sem fyrrum voru vistarverur Tíberíusar keisara hagar svo til að nokkur tré og annar gróður ná að festa rætur á dálitlum moldarstalli áður en lóðréttur hamraveggurinn tekur við. Nú er þarna timburslá til merkis ferðamönnum um að ekki skuli fara framar og árið 1921 var þarna svipaður umbúnaður. Ríkarður fór af einhverjum ástæðum út fyrir öryggisgirðinguna og var næstum því hrapaður fram af brúninni. Hefðu þá sömu örlög beðið hans og þeirra sem lentu í ónáð hjá Rómarkeisara. En hann átti vini í raun sem komu honum til bjargar og allt fór vel að lokum.
Þegar þeir höfðu fengið nóg af rústunum og stórfenglegu útsýninu héldu þeir aftur af stað niður í bæinn. Þótt enn væri aðeins 7. apríl og vetur konungur herjaði heima á Íslandi skein sól á Capri og hiti var í lofti. Þeir komu því við á veitingahúsi og fengu sér hvítvínstár til að hressa sig og brugðu á leik með galsa miklum sem ekki er rúm til að greina frá hér. Eftir langt stopp á kránni héldu þeir félagar af stað áleiðis heim á hótel og voru orðnir þremur klukkustundum á eftir þeim tíma sem þeir áttu að vera komnir þangað. Á leiðinni rann mikill skáldeldmóður á Davíð og hann orti reiprennandi um alla skapaða hluti. Ferðafélagar hans höfðu oft verið að skora á hann í kappyrkingu en Davíð yfirleitt tekið því treglega því það lá ekki sérlega vel fyrir honum. Nú var hann aftur á móti í banastuði og var „hið talandi skáld“. Þegar þeir komu á hótelið vakti eftir þeim ung fiskimannsdóttir, dökk á brún og brá. Hún hét Katarína, var fríð og fíngerð, og hafði átt góð samskipti við þá félaga frá því að þeir komu til Capri. Yfirleitt lá vel á henni og þá ærslaðist hún og hló. En í þetta sinn var hún syfjuð og pirruð á óstundvísi gestanna og hrafntinnuaugu hennar skutu gneistum. Þegar hún sá hvað vel lá á þeim félögum breyttist viðmót hennar og hún fór að brosa. Og fyrr en varði greip Davíð Katarínu og dansaði við hana tarantella á hótelganginum. Að svo búnu setti hann hana á kné sér og mælti af munni fram ljóð til hennar. Ríkarður var búinn að heyra margar perlur af munni skáldsins á heimleiðinni og var því fljótur að ná í blað og blýant og skrifa niður ljóðið um leið og Davíð kvað. Í ljóðabókinni sem Davíð sendi frá sér einu ári eftir ferðalagið birti hann þetta kvæði, Katarína, sem þriðja og síðasta hluta kvæðisins um Capri og lítt breytt frá því sem var þegar hann mælti það af munni fram á eynni. Við kvæðið um Katarínu gerði Jón frá Hvanná seinna lag og það hefur mikið verið sungið síðan. Og eftir að það var gefið út á hljómplötu í flutningi Hauks Morthens hefur þessi perla hljómað á öldum ljósvakans. Kvæðið var prent að þannig árið 1922:
Komið, allir Caprisveinar.
Komið. Sláið um mig hring,
meðan ég mitt kveðjukvæði
um Katarínu litlu syng.
Látið hlæja og gráta af gleði
gítara og mandólín.
Katarína, Katarína,
Katarína er stúlkan mín.
Í fiskikofa á klettaeynni
Katarína litla býr.
Sírenur á sundi bláu
syngja um okkar ævintýr.
Á vígða skál í skuggum trjánna
skenkti hún mér sitt Caprivín.
Katarína, Katarína
Katarína stúlkan mín.
Með kórónu úr Capriblómum
krýndi hún mig hinn fyrsta dag.
Af hæsta tindi hamingjunnar
horfðum við um sólarlag.
Þar dönsuð um við tarantella
Og teyguð um lífsins guðavín.
Katarína, Katarína
Katarína stúlkan mín.
En nú verð ég að kveðja Capri
og Katarínu litlu í dag.
Horfa mun ég út til eyjar
einn um næsta sólarlag.
Grátið með mér, gullnu strengir,
gítarar og mandólín.
Ó, Katarína, Katarína,
Katarína, stúlkan mín.


Eftir að hafa gist tvær nætur á Capri sigld um við hjónin til Sorrento. Mikill hæðarmunur er á höfninni og borginni sjálfri og því er varla um annað að ræða fyrir ferðamenn með töskur en að taka leigubíl eða strætó upp gilið sem liggur að aðaltorginu, Piazza de Tasso. Rétt við torgið er Residence Tasso en þar var íbúðin sem við tókum á leigu og frá henni er allt í seilingarfjarlægð, göngugötur með verslunum og veitingahúsum, fallegar kirkjur og leikhús. Við vorum eina viku í Sorrento og notuð um þann tíma bæði til að skoða borgina og ferðast til nálægra bæja. Við ferðuðumst jöfnum höndum með rútum, járnbrautarlest og ferjum. Eftir á að hyggja reyndust ferjurnar bæði skemmtilegur og auðveldur ferðamáti. Einn daginn hugðumst við komast til Positano og Amalfi á suður strönd Sorrentoskagans. Leiðin lá um snarbrattar hlíðar þar sem þurfti að flauta fyrir horn. Rútan fór ekki lengra en til Positano þar sem Halldór Laxness dvaldist um tíma árið 1934 og skrifaði seinni hluta Sjálfstæðs fólks, „miðaldasjóræningjabæli, sem hangir hér utan í snarbrattri fjallshlíð“, eins og hann lýsir bænum í bréfi. Þar stoppaði rútan vegna vegaviðgerða. Okkur var sagt að við þyrft um að ganga niður í bæinn, nokkur hundruð tröppur, og upp hinum megin og taka þar aðra rútu. Hvar sú stoppistöð var lá ekki í augum uppi og líklega komst enginn lengra þann daginn því við sáum flesta samferðamennina á börum eða veitingahúsum í Positano síðar um daginn. Daginn eftir tók um við hraðferju til Amalfi. Þangað var gaman að koma og skemmtilegt að sigla með fram hálendri ströndinni og skoða þetta fallega land af sjó. Í Sorrento var mikill fjöldi ferðamanna, kom okkur reyndar á óvart miðað við árstíma. Greinilegt er að byggðirnar á Sorrentoskaganum eru mjög vinsælar. Gula Limoncelloið var víða til sölu í sérverslunum þar sem framleiðslan var í fullum gangi bak við gler og menn í gríð og erg að skræla sítrónur. Síðasta kvöldið okkar stakk konan upp á því að við færum í bæjarleikhúsið, Teatro Tasso. Þar söng fríður flokkur Ítala öll frægustu lög þessa landsvæðis, O Sole mio, Santa Lucia, Torna a Surriento o.fl., dansaði þjóðdansa og lék á gítara og mandólín. Við fengum enda sæti, næst gangin um upp á sviðið. Þegar sýningin stóð sem hæst kom hluti flytjenda fram í salinn og áður en ég vissi af tók dökk snót mig í fang sér og bað mig um að dansa við sig tarantella. Sannarlega eftirminnileg lífsreynsla að feta svona í fótspor Davíðs skálds en eins gott að samlandar eru ekki til frásagnar hvernig til tókst!
Daginn eftir héldum við af stað heimleiðis með viðkomu í London. Ánægjuleg og eftirminnileg ferð var á enda. Með í farangrinum var ein flaska af sítrónulíkjörnum góða sem tekin hefur verið fram við hátíðleg tækifæri. Þá hefur hugurinn leitað á þessar fallegu suðlægu slóðir.

Share



01. apríl 2008| Vetur konungur

28. maí 2007| Sunnan við sólina

18. desember 2006| Margur er Kínverjinn


10. júlí 2006| Ævintýralandið Panama

06. júlí 2006| Í fótspor Davíðs skálds

06. júlí 2006| Á Kilimanjaro



STJÓRNMÁL
Þó nokkrum sinnum var reynt að ráða Hitler af dögum. En Charles de Gaulle var þó enn umsetnari af morðingjum. Talið er að gerðar hafi verið 31 tilraun til að ráða hann af dögum.


AFÞREYING
Vísinda- skáldsaga Jules Verne, Leyndar- dómar Snæfellsjökuls, er einhver vinsælasta og mest lesna skáldsaga í þessum flokki og nýtur enn mikill vinsælda þrátt fyrir að rúmlega 140 ár séu liðin frá því hún var gefin út. Í bókinni notar franski rithöfundurinn Jules Verne Snæfellsjökul sem inngang að iðrum jarðar og er fjallað um hóp vísindamanna sem fer ásamt leiðsögumanni frá Arnarstapa niður í gíg Jökulsins.


ÍÞRÓTTIR
Willum Þór Þórsson, þjálfari Íslandsmeistara Vals í knattspyrnu og kennari við Háskólann í Reykjavík, á að baki langan íþróttaferil. Valsliðið hefur blómstrað undir hans stjórn. Þjálfun og kennsla fer vel saman að öllu leyti nema einu, aldrei er frí.





© Allur rettur askilinn heimur.is (Heimur hf)
Heimur hf. Borgartúni 23 105 Reykjavik S. 512 7575 Fax. 561 8646 heimur@heimur.is