Það hafði ekki rignt í þrjú ár. Brunnurinn sem íslenski Rauði krossinn hafði gefið heimamönnum var þurr. Það var 15 kílómetra gangur í næsta brunn eftir vatni. Undir brennandi sólinni hugsaði maður: „Hvernig kemst þetta fólk af?“ En allir voru glaðir, hógværir, söngelskir, hreinir og snyrtilegir. Í landi sem skortir vatn, þar sem meðalaldurinn er rétt undir 40 árum og meira en helmingur þjóðarinnar er ólæs.

Mósambík er átta sinnum stærra en lýðveldið Ísland og íbúatalan er um tuttugu milljónir og eru blámenn um 99,7 % þjóðarinnar. Opinber tunga er portúgalska en um 9% íbúana hafa hana að móðurmáli. Mósambík hlaut seint sjálfstæði frá Portúgölum, eða sumarið 1975, eftir 500 ára samfellda nýlendustjórn. En eftir borgarastríð sem stóð næstu sautján ár og eftir að hvítir landeigendur og embættismenn höfðu flúið við sjálfstæðið, var Mósambík efnahagslega nánast á núllpunkti þegar loks komst á friður árið 1992.

Hægt hefur mjakast í rétta átt, en þó hafa Suður-Afríkumenn fjárfest örlítið í landinu. Ekki er létt að skapa tækifæri því skriffinnskan er ógurleg. Alþjóðabankinn segir í nýlegri skýrslu að í Kongó og Mósambík taki langlengstan tíma að stofna fyrirtæki, eða um 250 daga, af hreinni og yndislegri skriffinnsku.

Helstu tekjur Mósambík eru þróunaraðstoð. Við Íslendingar höfum verið duglegir að rétta þessari þjóð hjálparhönd, til að standa á eigin fótum. Íslenski Rauði krossinn með Hlín Baldvinsdóttur í fararbroddi og ICIDA, Þróunarsamvinnustofnun Íslands, hefur verið þarna í tíu ár og unnið fjöldann allan af virðingarverðum verkefnum.

Með þessu starfi hjálpum við þessari vinalegu þjóð að standa á eigin fótum, sem hún hefur alla burði til. Þarna langt í suðri, undir hádegissólinni í hánorðri.

P Á L L S T E F Á N S S O N