Guðrún Jóhannsdóttir, skylmingakona í Skylmingafélagi Reykjavíkur, hefur stundað íþrótt sína í 15 ár og náð glæstum árangri á þeim tíma.

Hún er á afreksmannastyrk hjá Íþrótta- og ólympíusambandi Íslands og er búsett í Kanada þar sem hún einbeitir sér að því að verða enn betri skylmingakona. 

Texti: Erla Gunnarsdóttir. Myndir: Ýmsir

Guðrúnu gengið vel á mótum í Kanada og hefur meðal annars unnið Quebec-meistaratitla og Austur-Kanadameistaratitla. Nýlega lenti Guðrún svo í öðru sæti á Kanadameistaramóti sem hún vakti mikla athygli fyrir.

„Á síðasta ári fékk ég styrk frá ÍSÍ og gat einbeitt mér betur að skylmingunum í kjölfarið. Ég fór á nokkur heimsbikarmót og hefur árangurinn verið nokkuð jafn en ég var til dæmis þrisvar sinnum á meðal 40 efstu m.a. í Las Vegas sem er eitt sterkasta og fjölmennasta mót í heimi.

Á síðasta heimsmeistaramóti í Tórínó í október varð ég í 45. sæti. Eftir ágætan fyrri keppnisdag var ég slegin úr leik af franskri stúlku en þær frönsku urðu síðan heimsmeistarar í liðakeppni,“ útskýrir Guðrún og bætir jafnframt við:

„Ég hef átt í örlitlum erfiðleikum með að sýna stöðugleika í leikjum á þessum stóru mótum en þar þarf að eiga tvo góða daga í röð. Það kemur vonandi með aukinni reynslu og sjálfstrausti.“ 

Hætti, en byrjaði aftur með stæl

Guðrún, sem er bókmenntafræðingur að mennt, kynntist skylmingaíþróttinni þegar hún var 14 ára gömul en áhuginn og ástundunin vex með árunum. 

„Fljótlega eftir að ég byrjaði í gagnfræðaskóla fór ég með tveimur vinkonum mínum á byrjendanámskeið í skylmingum sem við sáum auglýst í blöðunum. Áður hafði ég prófað ýmsar íþróttir eins og fótbolta og handbolta en staldraði stutt við.

Einnig æfði ég sund einn vetur og síðan badminton en einhvern veginn virtust þessar íþróttir ekki ná alveg til mín,“ segir Guðrún. Skylmingarnar náðu strax til Guðrúnar en um tíma tóku aðrir hlutir við. Veturinn 1998 tók hún upp hanskann að nýju og hefur ekki lagt hann frá sér síðan. 

„Okkur vinkonunum þóttu skylming-arnar mjög spennandi íþrótt þó að við þekktum hana lítið og við sáum svo sannarlega ekki eftir að hafa prófað. Okkur fannst mjög skemmtilegt að skylmast og stunduðum íþróttina í tvö ár en síðan, eins og gengur, vorum við með mörg járn í eldinum og smátt og smátt tóku aðrir hlutir að verða fyrirferðarmeiri og við hættum ein af annarri.

Ég saknaði alltaf skylminganna svolítið og ákvað að byrja aftur fyrir níu árum. Ég bjó að fyrri reynslu og fór strax að æfa nokkuð ákveðið og gekk fljótlega nokkuð vel. Ég varð síðan Íslandsmeistari fyrst árið 2000 og Norðurlandameistari ári eftir og þá varð nú ekki aftur snúið,“ útskýrir Guðrún sem tók auk þess þátt í nokkrum heimsbikarmótum og náði nokkrum sinnum ágætum árangri.

Hún varð til að mynda í 37. sæti á slíku móti í Boston árið 2001 og lenti í 45. sæti á heimsmeistaramótinu ári síðar. 

Íþrótt fyrir bæði kynin

Guðrún æfir skylmingar með höggsverði sem má bæði stinga og höggva með. Skotmarkið í höggsverðsskylmingum eru höfuð, hendur og búkur allt niður að mitti. 

„Það voru ekki margar stelpur í skylmingum þegar ég byrjaði og stelpur hafa löngum verið í minnihluta í íþróttinni. Þetta er sem betur fer að breytast og í barna- og unglingaflokkum hefur fjöldi stelpna aukist.

Nú eigum við margar efnilegar skylmingastúlkur og að sjálfsögðu pilta líka. Og það er gaman að sjá!  Þótt skylmingar þyki ef til vill vera strákaíþrótt af einhverjum ástæðum er þetta auðvitað íþrótt fyrir bæði kynin,“ útskýrir Guðrún brosandi og segir jafnframt: 

„Í skylmingum þarf maður bæði að vera fljótur að hugsa og snöggur að framkvæma. Um leið og maður verður að geta brugðist við leik andstæðingsins þarf maður að fela það sem maður ætlar að gera og reyna að fá andstæðinginn til að gera það sem maður vill.

Skylmingar reyna bæði á huga og hönd, það þarf styrk, liðleika og snerpu um leið og nauðsynlegt er að hafa augun opin og hugsa fyrir næstu skrefum í leiknum. En þessi blanda af líkamlegri getu og taktískri hugsun gerir skylmingar svo skemmtilegar. Auk þess er þetta íþrótt með sögu og hefur yfir sér einhvern tignarlegan blæ.“ 

Hefur farið mikið fram

Haustið 2003 fluttist Guðrún til Montreal í Kanada þar sem sambýlismaður hennar var að hefja nám. Hún nýtti tímann til að klára lokaritgerð sína í bókmenntafræði við Háskóla Íslands og hefur dvalið í Kanada á veturna eftir það. 

„Ég fór strax að æfa skylmingar hér í Kanada og var svo heppin að Montreal er besti staðurinn í Kanada til að æfa skylmingar með höggsverði. Hér eru margir bestu skylmingamenn landsins staðsettir.

Þetta nýja umhverfi hafði góð áhrif á skylmingarnar hjá mér en hér eru fleiri skylmingamenn en heima og hvatningin meiri til að æfa vel og bæta sig. Mér gekk ágætlega á mótum strax en fann frá upphafi að ég gæti lagað ýmislegt í leik mínum og smátt og smátt fór ég því að æfa meira og betur.

Síðan ég kom hingað hef ég bætt mig mikið tæknilega og farið mikið fram,“ segir Guðrún.  Á heimsmeistaramótinu í Leipzig haustið 2005 stóð Guðrún sig vel og komst í 32 manna úrslit en mótið er henni minnisstætt. 

„Á seinni keppnisdeginum í Leipzig lenti ég í fyrstu umferð (64 manna) á móti mjög sterkri rússneskri stúlku sem var í níunda sæti á heimslistanum. Ég mætti til leiks með því hugarfari að allt væri mögulegt, þótt vissulega yrði það erfitt, og bjó mig vel undir viðureignina.

Allt gekk upp og ég vann bardagann nokkuð örugglega og var síðan ekki langt frá að komast enn lengra. Þessi góði árangur var mér auðvitað mikil hvatning og það var frábært að finna að getan er enn fyrir hendi.“  

Árangur næst með æfingum

„Ég stefni að sjálfsögðu að því að ná eins langt í íþróttinni og ég get. Ég er ennþá alltaf að bæta mig og það hvetur mig áfram á æfingum og í keppni. Ég er um þessar mundir að æfa af krafti fyrir keppnistímabilið sem er að hefjast.

Komandi keppnistímabil er mjög mikilvægt en um mitt tímabil fara mótin að telja fyrir þátttökurétt á ólympíuleikum og stefni ég að sjálfsögðu á að taka þátt í þeirri baráttu, enda möguleikarnir á að ná sæti alveg fyrir hendi.

En til þess þarf ég að taka þátt í mörgum mótum í Evrópu, Asíu og Ameríku, svo að framundan eru mikil ferðalög og svo náttúrlega æfingar,“ segir Guðrún full tilhlökkunar og liggur ekki á ráðum til sér yngri iðkenda í íþróttinni: 

„Það er ánægjulegt ef árangur minn í íþróttinni beinir athyglinni að henni á Íslandi því skylmingar hafa lengi verið á jaðrinum. Það er mikilvægt að ungir skylmingamenn sjái að ef þeir æfa vel geta þeir náð góðum árangri.

En það er náttúrulega eins í skylmingum og öðru, árangur næst ekki nema með æfingum, aftur æfingum og enn meiri æfingum, það er nú ekki flóknara en það.“

Staðreyndir um skylmingar 

Upphaf skylminga sem keppnisíþróttar má rekja allt aftur til Egyptalands fyrir um 3200 árum.  Á veggmyndum í egypsku hofi frá um 1200 f. Kr. má sjá myndir af keppni í skylmingum þar sem notast var við grímur og annan varnarbúnað svipaðan þeim sem notast er við í nútímaskylmingum.

Fyrsta þekkta skylmingahandbókin var gefin út árið 1471 af Spánverjanum Sierge. Þróun nútímaskylmingatækni hefst á Spáni á svipuðum tíma. 

Árið 1850 breyta ítalskir skylmingameistarar höggsverðinu svo það verður ekki lengur banvænt vopn. Ungverjar þróa yfirburða skylmingaskóla þar sem notuð eru höggsverð og eru í fararbroddi í skylmingum með höggsverði næstu 100 árin. 

Alþjóðaskylmingasambandið (FIE) er stofnað árið 1913. Stungusverð kvenna verður keppnisgrein á ólympíuleikunum árið 1924 en höggsverð kvenna árið 2000. Á Íslandi hófst iðkun skylminga fyrir alvöru þegar Klemenz Jónsson stofnaði skylmingafélagið Gunnloga í Reykjavík árið 1949.

Skylmingafélag Reykjavíkur var stofnað stuttu síðar af Agli Halldórssyni og fleirum og störfuðu þessi félög fram yfir 1960. Iðkun skylmingaíþróttarinnar lá svo niðri í nokkurn tíma eða allt þar til Hið íslenska skylmingafélag var stofnað árið 1984.

Heimild: Vísindavefur Háskóla Íslands og Skylmingafélag Reykjavíkur.