Skammdegið er erfiður tími fyrir marga, en mér finnst alltaf gaman þegar dagarnir eru stuttir. Í gamla daga þýddi það að ég gat verið lengi inni að lesa án þess að öðrum þætti ég mjög skrítinn eins og þegar ég var inni að lesa á sumrin.

Og ef maður var úti var yfirleitt gaman því að þá var hægt að búa til snjóhús eða kasta snjóboltum í ljósastaura. Tvisvar lá við vandræðum þegar ég kastaði snjóbolta . Í annað skiptið fór hann framhjá ljósastaur og inn um rúðu hjá nágrannanum. Reyndar er ég ekki viss um að ég hafi játað þessa yfirsjón fyrr en núna og slepp vonandi með skrekkinn.

Seinna kom þess sami nágranni hins vegar fokvondur og skammaði okkur strákana fyrir hvað við værum vondir við blaðburðardrenginn hjá Vísi. Við vissum ekki upp á okkur neina skömm, en höfðum verið að henda snjóboltum í flaggstöng. Af því hittnin var ekki sem best fóru þeir flestir framhjá stönginni og drengurinn sem var á leið í næsta hús átti sér einskis ills von en fékk drífuna yfir sig og leitaði athvarfs hjá þessum góða manni. 

Á veturna var hægt að gera bjölluat án þess að húsfreyjurnar sæju mann þó að maður væri bara rétt á bakvið næsta runna. Stundum hefðu þær líklega getað rakið sporin í snjónum, en konurnar í nágrenninu voru engir leynilögreglumenn.

Núna finnst manni það fornöld en epli fengust helst ekki nema á jólunum og eplalyktin í skólanum er ein af jólaminningunum. Enn í dag finnst mér epli jólalegur matur. 

Núna er miklu fleira gert til þess að stytta skammdegið. Jólaljósin eru víða komin upp um miðjan nóvember og fara ekki niður fyrr en í febrúar. Mikið úrval er af alls kyns skemmtiefni. Krakkar fara ekki lengur út að gera bjölluat eða kasta snjóboltum heldur sitja inni yfir tölvuleikjum eða sjónvarpsrásum. Þeim finnst samt örugglega gaman og tíminn er fljótur að líða. 

Það sem ég sakna helst síðan í gamla daga er hve lítinn tíma fólk gefur sér til þess að hafa það huggulegt með vinum sínum. Menn eru að mestu hættir að fara í heimsóknir nema vera boðið og ef einhver hringir eftir klukkan átta á kvöldin byrjar símtalið á langri afsökunarbeiðni yfir að vera að trufla.

Kannski er það helsti vandi samtímans að fólk truflar hvort annað ekki nógu mikið. Nánast þeir einu sem hringja í heimasímann eru skoðanakönnuðir eða prófkjörssmalar. Ég þekki engan sem tekur því illa þegar hann heyrir í vini sínum. Þvert á móti sakna menn þess að heyrast ekki oftar.

Skammdegið er rétti tíminn til þess að rækta sambandið við gamla vini, frænkur og frændur sem maður hefur ekki séð lengi. Ef það er gert er tíminn fljótur að líða.

Benedikt Jóhannesson