Það getur verið erfitt að vera í sviðsljósinu. Stjórnmálamenn verða oft fyrir óvæginni umfjöllun en það á við um marga aðra sem eru vel þekktir. Listamenn eru stöðugt að leggja verk sín í dóm almennings og íþróttamenn í fremstu röð þurfa sífellt að standa undir væntingum sem ekki eru alltaf raunhæfar. Íslendingar ætlast til mikils af sínum mönnum. Margt ungt fólk sem hefur keppst við að verða frægt er fljótt að fá sér leynisímanúmer. Og ekki bara vegna þess að það er töff að geta sagst vera með óskráð númer.

Stundum á almenningur rétt á því að gera kröfur. Fólk sem hefur markvisst klifrað upp á við á sínu sviði getur ekki búist við því að geta brugðið yfir sig huliðshjálmi þegar slíkt hentar. Stjórnmálamenn eru kannski þeir aðilar sem eru helst í eldlínunni allan sólarhringinn, árum og áratugum saman. Össur Skarphéðinsson iðnaðarráðherra vék að þessu á heimasíðu sinni 18. febrúar síðastliðinn þegar hann skrifaði: „Aðgát skal höfð í nærveru viðkvæmra sálna.“ Össur kemur þarna með þarfa brýningu. Það er svo sannarlega ekki ástæða til þess að sparka í stjórnmálamenn eða aðra þegar þeir hafa ekkert til saka unnið annað en vinna sitt starf. Hins vegar geta þeir sem kosnir eru til ábyrgðar ekki búist við því að Alþingi eða borgarstjórn sé eins og verndaður vinnustaður þegar mikil átök eru og sviptingar.

Oftast hafa stjórnmálamenn sem efnt hafa til stjórnarsamstarfs reynt að leysa úr ágreiningi sín á milli án þess að til stjórnarslita kæmi. Frá árinu 1983 hefur ríkisstjórnarsamstarfi aðeins einu sinni verið slitið (árið 1988 þegar Jón Baldvin og Steingrímur sögðu skilið við Þorstein Pálsson). Borgarstjórnarsamstarfi hafði aldrei verið slitið fyrr en haustið 2007. Oft hefur auðvitað hrikt í þegar einstaklingar með ólíkar skoðanir vinna saman en oftast hafa þeir náð lendingu sem ekki hefur ratað á spjöld sögunnar. Það er hollt fyrir þjóðarsálina þegar stjórnmálamenn hafa þann þroska að setja stöðugleika ofar eiginhagsmunum.

Staðreyndin er nefnilega sú að í hvert skipti sem stjórnmálamenn sparka með ófyrirleitnum hætti hver í annan setur stjórnmálin niður þó að einstaka æstur stuðningsmaður klappi sínum manni lof í lófa. Slíkt klapp endist yfirleitt ekki lengi.

Benedikt Jóhannesson