
Um miðja síðustu öld sá ungur rafmagnsverkfræðingur fyrir sér að almenningur gæti óhindrað nálgast upplýsingar og haft samskipti sín á milli með tölvum. Fáir höfðu trú á hugmyndum hans.
Douglas Carl Engelbart hafði alltaf áhuga á framtíðinni. Í barnæsku reyndi hann ítrekað að búa til áætlanir og hanna hluti sem hann taldi að kæmu sér vel í framtíðinni. Douglas fæddist í kreppunni miklu á þriðja áratugi síðustu aldar og ólst upp á litlum sveitabæ í Oregon í Bandaríkjunum. Hann útskrifaðist úr menntaskóla árið 1942 og hóf í framhaldi af því nám í rafmagnsverkfræði við ríkisháskólann í fylkinu. En seinni heimsstyrjöldin setti strik í reikninginn. Engelbart var kvaddur í herinn. Yfirmenn hans tóku fljótt eftir hæfileikum hans og fékk hann stöðu loftskeytamanns á Filippseyjum. Þar dvaldist hann í tvö ár. Að stríðinu loknu hélt Engelbart námi sínu áfram og útskrifaðist árið 1948. Í kjölfarið var hann ráðinn rafmagnsverkfræðingur hjá NACA Ames Laboratory, sem var fyrirrennari Bandarísku geimferðastofnunarinnar (NASA). Ekki slæmt hjá tæplega þrítugum manni.
Óspennandi geimur
Engelbart dauðleiddist starfið hjá NACA. Honum fannst vinnan lítt hvetjandi og fannst hann geta gert meira, eitthvað sem skipti sköpum fyrir mannkynið. Í besta falli gæti hann bætt heiminn eitthvað örlítið. En hvernig? Douglas Engelbart braut heilann um málið. Hann sá ljósið í tölvunum. Tölvur voru notaðar á síðustu misserum seinni heimsstyrjaldarinnar. Þær voru þróaðar frekar eftir stríð og voru brátt notaðar við stærstu háskólana og aðrar rannsóknarstofnanir. Gallinn var hins vegar sá að þær voru gríðarlega fyrirferðarmiklar og fráhrindandi. Engelbart fylgdist ágætlega með þróun tölvunnar og velti því fyrir sér hvernig hægt væri að nota tölvur til hagsbóta fyrir mannkynið.
Barnsleg framtíðarsýn
Engelbart nýtti sér barnslega sýn á framtíðina og sá fyrir sér að einstaklingar sætu fyrir framan túbuskjá og gætu notað tölvur til að geta óhindrað nálgast upplýsingar og haft samskipti sín á milli í rauntíma. Hann leitaði fyrir sér að framhaldsnámi þar sem hann gæti fengið drauma sína uppfyllta. Hann fann einn slíkan. Það var Berkeley háskóli í Kaliforníu, en hann var einn sárafárra skóla sem á upphafsárum sjöunda áratugarins einbeittu sér að rannsóknum og þróun á hagkvæmni tölva fyrir samfélagið.
Gallinn var hins vegar sá að engin tölva var á staðnum. Til að vinna í náinni snertingu við slíkt rafeindabákn þurftu nemendur að fara til Tækniháskólans í Massachusetts, MIT, en hann var í yfir þúsund kílómetra fjarlægð, á austurströnd Bandaríkjanna. Hann ákvað engu að síður að þrauka.
Árið 1955 útskrifaðist Douglas Engelbart með doktorspróf í rafmagnsverkfræði með áherslu á nýja tækni, sem fáum datt í hug að nota. Í kjölfarið varð hann aðstoðarprófessor við háskólann í Berkeley. Hugur hans stefndi hærra. En lítið gekk. Ári eftir útskrift
og fremur lítinn árangur kom vinur Engelbarts að máli við hann. Vinurinn tjáði honum í einlægni að hugmyndir hans um almenna tölvunotkun væru barnslegar og stæðu þær í vegi fyrir frama hans innan háskólasamfélagsins. Douglas Engelbart brást hart við. Hann sagði upp stöðu sinni í Berkeley og fór í atvinnuleit í Silicon Valley, sem þá var að byggjast upp sem framsækinn hátæknibær. Þar taldi hann víst að finna mætti hugsjónafólk.
Þrátt fyrir einkennilega framtíðarsýn fékk Douglas Engelbart stöðu innan Stanfordháskóla árið 1957. Þar vann hann sleitulaust að þróun nýrrar tækni sem gert gæti tölvur aðgengilegar almenningi. Sjö árum síðar opinberaði hann fyrstu uppfinninguna í þá átt. Það var tölvumúsin.
Í næsta tölublaði Tölvuheims verður fjallað nánar um Douglas Engelbart, framtíðarsýnina og uppfinningar hans.