Rafrænar dyr netverslunarinnar Amazon.com opnuðust árið 1995. Netið var ungt að árum og harla fáir sem sáu möguleikana sem í því fólst. Amazon.com var hugsjón eins manns - Jeffs Bezos. Á þrítugasta aldurári sínu sagði hann óvænt upp vinnunni og ók ásamt eiginkonu sinni þvert yfir Bandaríkin. Fjórum árum síðar var hann krýndur konungur netverslunarinnar.
Jeff Bezos hafði látið úr höfn með einfalda hugmynd í farteskinu sem hann taldi að gæti umbylt nútíma verslunarháttum. Hann ætlaði að selja bækur á Netinu. En það var langt í frá að þetta ætti að vera eins og hver önnur bókabúð.
Þetta var árið 1994 og Netið rétt svo að slíta barnsskónum en þrátt fyrir það taldi Bezos veg þess eftir að aukast til mikilla muna. En það sem þurfti var fjármagn - og mikið af því.
Þegar eiginkona Jeff Bezos steig á bremsurnar fyrir framan einbýlishúsið í Seattle var hann heldur en ekki til í tuskið. Hann fór úr bílnum og gekk rakleiðis að bílskúrnum enda mátti engan tíma missa - meðan á ferðinni stóð hafði honum tekist að sannfæra framsækna fjárfesta um kosti þess að leggja milljónir dollara í þróunarvinnu bókabúðarinnar. Og nú þurfti hann að ráða sérfræðinga til að byggja grunninn að hinu nýja fyrirtæki: Amazon.com.
Verslun, ekki vörulisti
Ef bíll þeirra hjóna var fyrsta skrifstofa Amazon.com, þá var bílskúrinn skrifstofa númer tvö. Bezos réð til sín fjölda tölvufræðinga sem sátu dag og nótt næstu misserin og reyndu hvað þeir gátu til að töfra fram tilraunaútgáfur af vef Amazon. En það var síður en svo auðsótt mál.
Samkvæmt Bezos átti bókabúðin Amazon.com ekki í neinu að líkjast vörulista á Netinu. Þrátt fyrir litla netnotkun á þessum tíma og enn minni mótaldhraða átti viðskiptavinum að finnast styttra að fara á vef Amazon.com en nokkru sinni úti í búð. Og þegar þangað var komið átti þeim að líða eins og þeir væru staddir í hefðbundinni búð - nema hvað þessi var sú stærsta í heimi! Ofan á allt saman átti afgreiðslufólk (notendaviðmót) bókabúðarinnar að vera það besta í heimi. Þegar viðskiptavinurinn var kominn á vef Amazon.com átti vefurinn að muna nafn hvers einasta kúnna og helst af öllu að muna allt ferli hans um búðina; og auðvitað áttu allar upplýsingar að liggja fyrir um ákveðna bók. En umfram allt átti varan að sjálfsögðu að vera til! Annað væri klúður!
Það var svo sannarlega úr vöndu að ráða enda tölvueign enn sem komið var lítil og netnotkun enn minni. En tíminn leiddi annað í ljós.
Hluthafar kættust
Hugsjón Jeffs Bezos varð að veruleika ári síðar en í júlímánuði árið 1995 opnuðust rafrænar dyr Amazon.com í fyrsta sinn og brutust út gríðarleg fagnaðarlæti þegar fyrsti kúnninn birtist á Netinu. Það fylgir hins vegar ekki sögunni hvort hann hafi keypt bók eður ei.
Eftir því sem netnotkun almennings óx dafnaði bókabúð Amazon.com Heimsóknir viðskiptavina jukust jafnt og þétt fyrsta árið en samt voru þeir tregir til að kaupa vörur á Netinu. En tveimur árum síðar fór heldur en ekki að draga til tíðinda. Sprenging varð í þróun og sölu heimilistölva og netnotkun óx til muna. Í kjölfar aukins öryggis í verslunarháttum á Netinu fjölgaði viðskiptavinum Amazon.com jafnt og þétt. Og sömu sögu var að segja af veltunni. Enda kættust hluthafar heldur en ekki þegar hlutabréfin hækkuðu á rúmlega eins árs tímabili, frá nóvember 1997 til janúar 1999, um heil en 1000 prósent! Á sama tíma urðu viðskiptavinir Amazon.com milljón talsins og fjölgun fremur en fækkun virtist í sjónmáli.
Síðasta ár tuttugustu aldar var svo sannarlega ár Amazon.com. Jeff Bezos stóð keikur við stýrið og sigldi fyrirtækinu inn á alþjóðleg svæði með opnun vefsetra m.a. í Englandi, Frakklandi og Asíu, en fyrir vikið krýndi tímaritið Time hann konung netverslunar.
En róðurinn átti eftir að þyngjast.
