Við Íslendingar höfum á síðustu árum kynnst því hvernig rafræn stjórnsýsla getur einfaldað leiðindaverkefni á borð við það að fylla út skattskýrsluna. Þess vegna kom það mér svolítið í opna skjöldu um daginn að þurfa að endurnýja kynnin við bréfsnifsi nokkuð og flytja það frá einum stað til annars.

Þetta var blessað skattkortið mitt – og þótt það hafi verið ákveðin nostalgía fólgin í því að sjá yfirlit yfir vinnuveitendur mína síðustu áratugi, þá var eitthvað skrýtið við að þurfa að sækja þetta plagg og senda það norður til Hvammstanga til þess eins að fá það sent til baka mánuði síðar. Og þurfa síðan að endurtaka það tvisvar í viðbót á næstu mánuðum. Ástæðan fyrir þessum sendingum er að Fæðingarorlofssjóður er staðsettur á Hvammstanga og ef maður vill nýta persónuafsláttinn í fæðingarorlofinu þarf sem sagt að senda þeim skattkortið.

Þetta er nú varla svo flókið, er það?
Ég er svo sem ekki vanur því að þurfa að flakka um með skattkortið, en hef þó fært það milli staða nokkrum sinnum síðustu tvo áratugina eða svo. En þótt ég sé tiltölulega laus við slíkt umstang eru án efa margir í þeirri stöðu að þurfa að flytja skattkortið reglulega milli staða. Og þá vaknar spurningin – af hverju er ekki búið að setja upp einhverja handhægari leið til að halda utan um persónuafsláttinn en bréfsnifsi sem stimplaðar eru dagsetningar á þegar það er afhent vinnuveitanda og sótt til hans?

Það má vel vera að ég, sem hef ekki neina reynslu af innleiðingu rafrænna stjórnsýslulausna eða þekkingu á innviðum skattkerfisins, átti mig ekki á flækjustiginu við þetta, en flóknari hlutir hafa nú verið útfærðir á rafrænan hátt í gegnum tíðina, eða hvað? Stór hluti bankaviðskipta einstaklinga og fyrirtækja fer fram rafrænt, þorri Íslendinga fyllir út skattaskýrsluna rafrænt og sveitarfélög halda úti læstum vefjum þar sem íbúar geta nálgast upplýsingar um sjálfan sig – svo eitthvað sé nefnt.

Málið steinliggur!
Þannig að maður hefði haldið að það ætti ekki að vera neitt ofurflókið að útbúa nokkurs konar rafrænt skattkort sem launþegar gætu þá sent rafrænt til launagreiðanda hverju sinni. Launagreiðandinn myndi vista skattkort launþega sinna, rétt eins og hann gerir nú, nema að í stað þess að geyma bréf ofan í skúffu er skattkortið vistað á rafrænan hátt. Og þegar beiðni kemur frá launþeganum um að senda til hans skattkortið er það gert – og launagreiðandinn hættir þar með að draga persónuafsláttinn af greiðslum til viðkomandi launþega.

Þetta myndi einfalda málið fyrir alla aðila ef rétt er að staðið, auk þess sem jafnvel væri hægt að koma því þannig fyrir að handhafar skattkortanna gætu fylgst með nýtingu þeirra hverju sinni. Sennilegast yrði einnig mun auðveldara fyrir skattayfirvöld að hafa yfirsýn yfir nýtingu skattkortanna heldur en með núverandi bréfsnifsisfyrirkomulaginu. Rafræn skattkort hljóta því að steinliggja sem eitt af næstu verkefnum hins opinbera í rafrænni stjórnsýslu, eða hvað?

Kristinn Jón Arnarson er almannatengslaráðgjafi hjá AP almannatengslum og fyrrverandi ritstjóri Tölvuheims.