Auðkenni hf. þróar stafræn skilríki
Auðkenni hf. er lítið fyrirtæki í Síðumúlanum í Reykjavík sem sérhæfir sig í stafrænum skilríkjum. Jafnvel þótt grunnhugmyndin að baki stafrænna skilríkja sé komin til ára sinna hefur notkun þeirra hér á landi verið lítil hingað til. Hún hefur aðallega takmarkast við afmarkaðan hluta fjármálaviðskipta, enda voru það upphaflega bankarnir sem stofnuðu fyrirtækið þegar rafræn viðskipti þeirra tóku að aukast. Rúnar Karlsson framkvæmdastjóri og Jón Smári Einarsson tækni- og öryggisstjóri Auðkennis hf. segjast núna finna fyrir aukinni þörf fyrir notkun stafrænna skilríkja, t.d. til auðkenningar eða stafrænna undirskrifta, á hinum ýmsu sviðum atvinnulífsins. Það virðist alveg ljóst að framþróun rafrænna viðskipta krefst beitingar þessarar tækni og aðeins tímaspursmál hvenær notkun hennar verður orðin almenn.
„Fyrirtækið var stofnað í miklu bólunni árið 2000,“ segir Rúnar. „Löngu fyrir þann tíma höfðu reyndar verið uppi hugmyndir um að nota þessa svokölluðu dreifilykla, eða PKI lykla, til að útbúa stafræn skilríki. Það var ákveðin vakning í gangi og á Norðurlöndum höfðu menn eytt óhemju fé í þessa starfsemi. Bankakerfin þar voru búin að gera margar stórtækar tilraunir til að koma þessu kerfi í gang og það var þá aðallega hugsað til að auðkenna fólk í rafrænum viðskiptum. Mörg teikn voru því á lofti um að þetta virtist vera að bresta á og væntingarnar miklar. Síðan árið 2001 gengu líka í gildi íslensk lög um rafrænar undirskriftir en samkvæmt þeim eru rafrænar undirskriftir, eða það sem við viljum reyndar kalla stafrænar undirskriftir, jafngildar hinum handskrifuðu, ef ítrustu kröfum til vottunar og undirskriftartækni er beitt.“

Rétti tíminn kominn
Þegar Auðkenni hf. var stofnað var hugmyndin upphaflega sú að búa til og dreifa stafrænum skilríkjum til allra landsmanna. „Bankarnir voru tilbúnir að leggja út í heilmikinn kostnað við að koma þessu í gang,“ segir Rúnar „til þess að fólk gæti nýtt sér þjónustu heimabankanna mun betur, t.d. gengið frá samningum, sótt um lán o.s.frv. og líka notað skilríkin í opinberum tilgangi, svo sem að skila skattframtali.“
Rúnar segir að á sama tíma hafi menn verið farnir að brenna sig á því víða erlendis að mjög erfitt reyndist að fá fólk til að nota stafræn skilríki enda var um að ræða nokkuð stóra breytingu á hegðunarmynstri fólks, auk þess sem búnaður og kerfi sem gátu nýtt þessa tækni voru af mjög skornum skammti. Til að hamla þróuninni enn frekar var grunntæknin t.d. í Microsoft stýrikerfum mjög misþroska. Af þessum sökum urðu menn að hverfa frá þessu upprunalega markmiði „En núna held ég að rétti tíminn sé loksins kominn,“ segir hann. „Tæknin, reynslan og þekkingin hér innanlands er orðin slík að við teljum markaðinn vera orðinn tilbúinn. Við höfum starfað við þetta í fjögur ár, bæði starfsmenn Auðkennis einir og í ýmislegu samstarfi við fjármála- fjarskipta- og hugbúnaðarfyrirtæki. Lagalegt umhverfi sem og verkferlar og öryggisþættir hafa fengið að þróast mjög á þessum tíma. Í raun held ég að það sé mjög gott að menn hafi ekki farið út í mikla dreifingu áður en menn voru búnir að læra hvar hætturnar liggja. Í stórfelldri innleiðingu af þessu tagi hafa menn bara eitt tækifæri.“ 

Engar tæknilegar hindranir lengur
Jón Smári bætir við að hugbúnaður og jaðarbúnaður til að geyma skilríkin hafi einnig tekið mikilli framþróun. „Það hefur lengi verið hægt að geyma stafræn skilríki á einkatölvum, til að mynda í sérstökum skilríkjageymslum sem Microsoft stýrikerfin bjóða upp á. Þau hafa hingað til ekki verið talin mjög örugg,“ segir Jón, “en í dag er til hugbúnaður sem leysir málið á mjög öruggan hátt. Eins hafa orðið til margar útgáfur af vélrænum geymslum á borð við snjallkort og USB skilríkjageymslur. Þá fást líka orðið mjög ódýrir lesarar fyrir snjallkortin sem hægt er að stinga beint í fartölvu í PCMCIA port. Nýjar tölvur eru líka æ fleiri að koma með innbyggða snjallkortalesara.“
Rúnar og Jón Smári eru bjartsýnir á að fleiri fyrirtæki og stofnanir muni fljótt sjá hvaða hagræðing felst í notkun stafrænna skilríkja, enda benda þeir á að hún spari bæði tíma og fyrirhöfn. Þegar allt kemur til alls hljóti það að spara talsverða fjármuni að menn þurfi ekki að mæta í eigin persónu á ákveðinn stað til að skrifa undir pappíra, svo dæmi sé nefnt. Eins getur ýmis þjónusta orðið ódýrari af þeim sökum að viðskiptin verða öruggari og þar af leiðandi áhættuminni.

Auðkenni hf.
Stofnár:2000
Starfsmenn: 2
Símanúmer: 580 6400
netfang: info@audkenni.is