Allir fjölmiðlar eru undir áhrifum. Ritstjórar reyna að koma því efni til skila sem þeir telja að sé í samræmi við stefnu miðilsins. Það er nánast útilokað að fjölmiðlar séu ekki undir áhrifum af einhverju tagi. Jafnvel íþróttarásir eru ekki hlutlausar því að ákveðið er hvaða leikir skuli sýndir og þulir láta í ljós skoðun á leikjum og leikmönnum.

Kyoto merkir höfuðborg á japönsku. Það fer vel á því; hún er fyrrverandi  höfuðborg Japans;  var það í tæpar ellefu aldir, eða frá árinu 794 til ársins 1868. Þá tók Tokyo við hlutverkinu sem höfuðborg þessa fallega lands í austri.

Gabríela Friðriksdóttir er í fremstu röð listamanna hér á landi og verk hennar hafa hlotið verðskuldaða athygli víða um heim. Hún hefur alla tíð haft þörf fyrir að tjá sig með teikningum og annarri listsköpun og kemur tjáningu sinni nú til skila í hinum ýmsu formum listar.

Willum Þór Þórsson, þjálfari Íslandsmeistara Vals í knattspyrnu og kennari við Háskólann í Reykjavík, á að baki langan íþróttaferil. Valsliðið hefur blómstrað undir hans stjórn. Þjálfun og kennsla fer vel saman að öllu leyti nema einu, aldrei er frí.

Texti: Hilmar Karlsson. Myndir: Geir Ólafsson.

Willum Þór Þórsson er einn sigursælasti knattspyrnuþjálfari landsins. Undir hans stjórn varð KR Íslandsmeistari tvö ár í röð og í fyrra leiddi hann Val að Íslandsmeistaratitlinum í fyrsta sinn í tuttugu ár. Fleiri afrek á Willum Þór að baki með önnur lið en íþróttaferill hans sem leikmaður og þjálfari spannar orðið fjörutíu ár. Willum Þór var fimm ára ára gamall þegar hann fór á sína fyrstu æfingu hjá KR. Ekki var það samt eingöngu knattspyrnan sem átti huga hans í upphafi:

„Ég gat ekki hamið mig og var í fótboltanum, handboltanum og körfuboltanum samtímis og um skeið lék ég í meistaraflokki í öllum þessum greinum sem eins og gefur að skilja var kannski ekki það skynsamlegasta í stöðunni. Það má segja að ég hafi að lokum hlaupið á vegg og ákvað þá að taka fótboltann fram yfir hinar íþróttirnar; ekki það að ég hafi alveg sagt skilið við handboltann, var í nokkur ár enn að gutla í honum bæði sem leikmaður og þjálfari. Fótboltinn varð sem sagt ofan á og spilaði ég með meistaraflokki KR í tíu ár. Þaðan lá leið mín í Breiðablik, þar sem ég var í sex ár, og síðan í Þrótt.” 

Kom Þrótti í úrvalsdeildina 

Willum segir það hafa verið í og með tilviljun að hann fór að þjálfa: „Ég held að það hafi alltaf blundað í mér að gerast þjálfari, en ég var lengi vel ekkert að gera í þeim málum og var ekki með nein markmið varðandi þjálfun. Ég var með fótboltanum í viðskiptafræði við Háskóla Íslands og fór í framhaldsnám til Danmerkur. Þá var ég jafnvel að hugsa um að nú væri kominn tími til að láta staðar numið í íþróttum og snúa sér að einhverju öðru en eins og framhaldið sýnir þá var lítil alvara á bak við þá hugsun.  Þegar ég kem heim frá Kaupmannahöfn 1996 fer ég að leika með Þrótti. Um haustið hvarf  þjálfari Þróttar óvænt á braut og hélt til Noregs og Þróttur var því þjálfaralaus. Í kjölfarið var mér boðið að taka við liðinu. Þetta var tilboð sem ég gat ekki hafnað og þótti mér vænt um að heyra að hugmyndin hafði víst komið frá leikmönnunum sjálfum. Strax í upphafi fann ég mig vel í þessu starfi og hef allar götur síðan verið að þjálfa. Það verður samt að taka fram að þegar ég fór að þjálfa Þrótt hafði ég þjálfað KR í handboltanum en hætti því þegar ég tek við Þrótti.

Ég er með Þrótt í fjögur ár. Liðið var þegar ég tek við því í 1. deild og við unnum hana 1997 og fórum upp í úrvalsdeildina. Þróttur hafði þá ekki verið í efstu deild í fjölda ára og það myndaðist skemmtileg og góð stemning í kringum liðið. Þegar ég lít til baka er þetta einhver skemmtilegasti tíminn á mínum ferli. Liðið var skemmtilegt og stuðningsmannahópurinn, sem gekk undir nafninu Köttararnir, var frábær þar sem innanborðs voru margir þekktir einstaklingar sem létu til sín taka og við fórum af miklum krafti í úrvalsdeildina.

Það gekk mjög vel hjá Þrótti fyrstu tvö árin sem ég var með liðið, en 1998 féllu Þróttarar niður úr úrvalsdeildinni og ári síðar gekk okkur heldur ekkert vel í 1. Deildinni. Þá var eiginlega kominn tími til að breyta til og allir voru sammála um það. Ég fór að líta í kringum mig eftir öðru liði, en ekki var um marga kosti að ræða á þessum tímapunkti. Svo gerist það að Haukarnir koma að máli við mig og spyrja mig hvort ég sé ekki til í að taka við liði þeirra, en þeir voru um þessar mundir í neðstu deild og búnir að ströggla þar í ein fimm ár og hafi ekkert gengið. En metnaðurinn hjá forsvarsmönnum Hauka var meiri en svo að þeir sættu sig við þetta ástand. Ég tók áskoruninni og okkur tókst að búa til ágætt lið og á næstu tveimur árum fórum við upp um tvær deildir.“

Í Háskólanum í Reykjavík kennir Willum Þór verðandi íþróttafræðingum á kennslu- og lýðheilsusviði íþróttastjórnun, markaðsfræði og fjárhagsáætlun.

Aftur í Vesturbæinn

Sumarið 2001 gekk ekkert hjá KR og má segja að staða þess í deildinni hafi hangið á bláþræði fram að síðasta leik. Var farið að fara um ýmsa í Vesturbænum og því ákveðið að leita til Willums Þórs og fá hann til að þjálfa meistaaraflokkinn: “Mér rann að sjálfsögðu blóðið til skyldunnar og fannst ekki hægt annað en að taka þessu boði enda hef ég miklar tilfinningar til KR, sem var stór hluti af mínu uppeldi. Starfið varð strax mjög spennandi. Þarna voru strákar enn að spila sem ég hafði leikið með, Kristján Finnbogason og Þormóður Egilsson, svo einhverjir séu nefndir, og eftir á að hyggja var þetta tækifærið sem ég hafði verið að bíða eftir.

Til að gera langa sögu stutta þá var framhaldið ævintýri líkast. Við verðum Íslandsmeistarar 2002 og er það mjög sterkt í minningunni þegar Eggert Magnússon kom í þyrlunni frá Akranesi með bikarinn og afhenti okkur hann. Ógleymanleg stund. Nú, árið eftir erum við með feikilega öflugt lið og verðum aftur Íslandsmeistarar, vorum þá búnir að vinna mótið þegar tvær umferðir voru eftir.

Siglingin á liðinu var því mikil þegar bakslagið kom. Við höfðum unnið Íslandsmeistaratitilinn, vorum í undanúrslitum í bikarnum og þar töpum við fyrir FH, 2-3, eftir að hafa verið yfir 2-0. Og síðan kom leikur sem ég er nú ekki mikið fyrir að tala um en það var gegn FH í deildinni, leikur sem við töpuðum 7-0. Ég held að hluta til megi rekja slæmt gengi árið eftir til þessa slæma endaspretts hjá okkur. Þá verða um leið kynslóðaskipti í liðinu. Hinir eldri að hugsa um að hætta og ungir strákar að koma inn. Við vorum aldrei í hættu á að falla, en neistinn sem hafði einkennt liðið síðustu tvö árin fram að bikarleiknum, var horfinn.

Haustið 2004 vill KR skipta um þjálfara og ég er látinn taka pokann minn eins og vinsælt er að segja um þjálfara sem látnir eru fara. Ekkert var við þessu að gera. Eins og mýmörg dæmi sanna þá er þjálfarastarfið í fótboltanum eitthvert ótryggasta starf sem um getur. Ég get samt ekki neitað því að ég var að vissu leyti nokkuð sár, hafði haft hug á að keyra á fjórða árið með KR og laga stöðuna hjá liðinu og var búinn að skipuleggja hvernig KR ætti að koma af miklum krafti inn í deildina aftur, en svona er bransinn, ekkert er öruggt.“

Góð liðsheild hjá Val

Þegar Willum var án liðs haustið 2005 var kominn tími að taka sér frí: „Það var lítið fyrir mig annað að gera en að fara með fjölskylduna í almennilegt frí, sem hafði ekki gerst í mörg ár og hefur ekki gerst síðan. Við fórum til Portúgal í þrjár vikur og var ætlunin að slaka vel á. Við fórum tveimur dögum eftir að deildarkeppninni lauk og ég ákvað að vera ekki í símasambandi. Á þessum tímapunkti voru nokkur lið að huga að þjálfurum og og allt á fleygiferð fyrir næsta sumar og ég man hvað mér fannst það ótrúlega þægilegt að vera ekki í hringiðunni þetta árið.

Slökunin varð samt minni en ætlað var, jafnvel þótt ég væri ekki í símasambandi náðu Valsmenn í mig. Þeim tókst það í gegnum eiginkonu mína, Ásu Brynjólfsdóttur, sem er lyfjafræðingur og það vill svo til að hún vinnur hjá Bláa lóninu, sér þar um þróun meðferðar- og snyrtivörulínunnar. Þar ræður ríkjum, eins og flestir vita, Grímur Sæmundsen, sem einnig er formaður Vals og í gegnum hann náði Börkur Edwardsson, formaður knattspyrnudeildar Vals í mig í Portúgal og býður mér þjálfarastarfið hjá liðinu, en Valur hafði unnið sig um sumarið upp í úrvalsdeild eftir ársdvöl í 1. deild. Ég sagðist skyldu hugsa málið og ræða málin þegar ég kæmi heim, en það var ekki í boði. Svona gekk í tvo daga og ég var hálft í hvoru að reyna að hrista þá af mér en lét svo undan enda ekki á hverjum degi sem þjálfarastarf hjá jafnsterku félagi og Valur er í boði. Og það var eins og við manninn mælt að um leið og ég var búinn að samþykkja starfið var lítið um slökun enda mikil áskorun að þjálfa hjá jafnöflugu félagi og Valur er, þar sem menn sætta sig ekki við annað en að vera í baráttunni um titil.

Við byrjuðum tímabilið af miklum krafti og unnum fyrstu fimm leikina og satt best að segja var staða okkar sú eftir fyrri umferðina að undir venjulegum kringumstæðum hefðum við átt að vera efstir. En FH var með gríðarlega sterk lið þetta sumarið og vann nánast alla leiki þannig að möguleikar okkar á Íslandsmeistaratitlinum voru aldrei miklir, en við enduðum í öðru sæti og vorum sáttir við það enda urðum við einnig bikarmeistarar það árið. Árið 2006 var einnig ágætt hjá okkur þó við næðum aðeins þriðja sætinu en við vorum að mínu mati á réttri leið sem kom í ljós að var rétt mat síðastliðið sumar þegar við urðum Íslandsmeistarar 2007.

Í dag tel ég mig vera með einstaklega vel samansett lið, góða liðsheild sem hefur mikinn metnað og ekkert annað kemur til greina en verja Íslandsmeistaratitilinn. Við munum einnig taka þátt í Evrópukeppni meistaraliða og væri gaman að komast áfram í fyrstu og annarri umferð, allt umfram það er kannski of mikil bjartsýni.“

Willum ásamt eiginkonu sinni Ásu Brynjólfsdóttur og börnum þeirra fjórum, Willum Þór, 9 ára, Brynjólfi Darra, sjö ára, Þyrí Ljósbjörgu, fjögurra ára og Ágústu Þyrí, fjögurra mánaða.

Atvinnumennskan heillar unga stráka

Þegar farið er í gegnum farsælan feril Willums Þórs sem þjálfari er ekki óeðlilegt að upp komi spurningin hvort hann hafi ekki hug á að taka við landsliðinu: „Ég get alveg viðurkennt að það væri mjög gaman að taka við landsliðinu og ég er tilbúinn að takast á við slíka áskorun, en þjálfarastarfið er þannig að maður velur ekki tímapunktana. Landsliðsþjálfarastarfið gæti boðist þegar ég er ekki tilbúinn að taka því og er ekki í boði þegar ég er tilbúinn, en víst er að ef það kæmi yrði það mjög spennandi verkefni.”

Atvinnumennskan heillar unga stráka og er Willum spurður hvort ekki sé erfitt að gera áætlanir þegar ungir strákar sem vilja komast sem fyrst í atvinnumennskuna eru mikilvægir fyrir liðið: „Þetta er tvíbent. Annars vegar eru ungir leikmenn sem hafa leikið í úrvalsdeildinni og stefna út. Enginn vill standa í vegi fyrir að þeir nái sem lengst og hætta er á að um leið og þeir eru að springa út með liðinu séu þeir á förum. Þetta er staða sem þjálfarinn þarf að takast á við og taka með í áætlanir þegar líkurnar eru á að leikmaður fari. Svo er það hin hliðin sem mér finnst ekki vera góð þróun og það eru strákar sem ekki hafa sannað sig í meistaraflokkum félaganna. Þeir eru ekki að einblína á að komast í meistaraflokk heldur eru með hugann í atvinnumennskunni. Að mínu mati eru þeir að taka alltof stórt stökk. Þeir hafa enga reynslu og eru óharðnaðir. Þarna eiga foreldrar að spila inn í atburðarásina og gera sitt til að halda drengjunum á jörðinni og sjá um að þeir fái reynslu áður en farið er út í hinn harða heim atvinnumennskunnar. Það er árangursríkara að taka þetta ferli í ákveðnum skrefum.“

Við skiljum við fótboltann með spurningunni hvort erfitt sé að sætta sig við tap: „Já, það er erfitt. Ég held að allir sem eru í íþróttum og hafa keppnisskap séu tapsárir, en svo er annað mál hvernig hver og einn meðhöndlar tapið. Eftir tap ræði ég leikinn við liðið og reyni að takast á við vonbrigðin með leikmönnunum. Það væri í raun óeðlilegt ef ég þyldi vel að tapa leik. Ég segi gjarnan að hinn sanni keppnismaður lætur tapið virka þannig að hann verði öflugri í næsta leik og fótboltalið sem tapar leik á að snúa sér strax að næsta verkefni og vera ekki að velta sér upp úr tapinu. Þetta reynist oft erfitt en er í raun nauðsynlegt til að ná árangri.”

Fótboltafjölskylda

Willum Þór er rekstarhagfræðingur og kennir við Háskólann í Reykjavík: „Ég hef alltaf unnið með þjálfarastarfinu. Ég fór ekki að kenna strax að loknu námi. Vann lengi hjá Samvinnuferðum eða ein tíu ár þegar á heildina er litið og gegndi mörgum störfum þar, var í fjármálum og öðru stússi á skrifstofunni ásamt því að vera fararstjóri. Þetta var skemmtilegur tími, Helgi Jóhannsson var forstjóri og var góður andi innan fyrirtækisins og viss keppnisandi sem maður þekkti úr íþróttunum.

Fyrstu kynni mín af kennslu voru við Ferðamálaskólann sem er kvöldskóli við Menntaskólann í Kópavogi. Á þessum árum átti ég eftir að skrifa lokaritgerð mína í rekstrarhagfræðinni og fann engan tíma enda í starfi á daginn hjá Samvinnuferðum, í íþróttum á fullu og að kenna við Ferðamálaskólann. Eitthvað varð að víkja og þegar losnaði staða við hagfræðibrautina í Menntaskólanum í Kópavogi sá ég fyrir mér að ef ég færi alfarið í kennslu væri mögulegt að ljúka ritgerðinni um sumarið. Þetta var 1996 og ég fékk starfið og náði að ljúka ritgerðinni. Ég fann mig vel í kennslunni og hélt áfram á þeirri braut og kenndi við hagfræðibrautina í MK þar til ég réð mig til Háskólans í Reykjavík í fyrra. Þar byrjaði ég að kenna síðastliðið haust.

Í HR kenni ég á íþróttafræðisviði, sem er hluti kennslufræði- og lýðheilsusviðs. Þar kenni ég viðskiptagreinar í stjórnunarlínu á þriðja ári, íþróttastjórnun, markaðsfræði og fjárhagsáætlun. Íþróttafræðisviðið fór af stað fyrir þremur árum og er fyrsti árgangurinn að útskrifast í vor. Á íþróttafræðisviði er nám fyrir verðandi íþróttafræðinga sem stefna á ýmis störf í ráðgjöf, kennslu, þjálfun og stjórnun á fjölmörgum sviðum íþrótta, líkams- og heilsuræktar.“

Kennsla á veturna og þjálfun á sumrin hlýtur að fara vel saman: „Rétt er að það fer vel saman að öllu leyti nema að ég á aldrei frí. Ef ég ætti ekki fjölskyldu sem deilir áhuga mínum á fótboltanum gæti þetta farið illa, en það vill svo vel til að fjölskyldan tekur þátt af lífi og sál. Ég og Ása eiginkona mín eigum fjögur börn, það yngsta er fjögurra mánaða stúlka og er mikið um að vera þann dag sem leikur er og öll fjölskyldan fer á völlinn ásamt nánustu skyldmennum. Þá eru strákarnir mínir, sem eru níu og sjö ára, farnir að æfa með Breiðabliki, en við búum í Kópavogi. Hvað varðar frí þá eigum við það til í fjölskyldunni að skipuleggja frí, en hingað til hefur það aðeins verið skipulagningin en vonandi breytist það einhvern tímann.“

Að lokum er Willum spurður hvort hann tæki tilboði frá útlöndum um að þjálfa: „Þarna kæmi fjölskyldan inn í. Auðvitað væri mjög spennandi að taka við stóru liði einhvers staðar í Evrópu, en ef slíkt boð kæmi inn á borð til mín yrði að meta það vandlega; hvernig staðan væri hjá börnunum í skóla væri kannski það sem efst væri á blaði og annað sem snýr að fjölskyldunni, að viðbættu því að fórna góðri vinnu. Allt þetta yrði að athuga mjög vel áður en ákvörðun væri tekin.“

Þó nokkrum sinnum var reynt að ráða Hitler af dögum. En Charles de Gaulle var þó enn umsetnari af morðingjum. Talið er að gerðar hafi verið 31 tilraun til að ráða hann af dögum.

Vísinda- skáldsaga Jules Verne, Leyndar- dómar Snæfellsjökuls, er einhver vinsælasta og mest lesna skáldsaga í þessum flokki og nýtur enn mikill vinsælda þrátt fyrir að rúmlega 140 ár séu liðin frá því hún var gefin út. Í bókinni notar franski rithöfundurinn Jules Verne Snæfellsjökul sem inngang að iðrum jarðar og er fjallað um hóp vísindamanna sem fer ásamt leiðsögumanni frá Arnarstapa niður í gíg Jökulsins.

Músíktilraunir voru fyrst haldnar í Tónabæ árið 1982. Síðan hefur mikið vatn runnið til sjávar og margar af vinsælustu hljómsveitum landsins hafa þreytt frumraun sína á því sviði. Það nægir að nefna Dúkkulísurnar, Greifana, Maus, Botnleðju, Mínus og nú síðast Jakobínarínu til að undirstrika hversu mikil áhrif Músíktilraunir hafa haft á tónlistarsmekk landans.